Yfirlit verkefnis
Sultartangavirkjun er hluti af röð uppistöðulóna og virkjana í vatnakerfum Þjórsár og Tungnaár á Suðurlandi. Núverandi endurbætur snúa að stækkun aðrennslisganga virkjunarinnar til að draga úr falltöpum og bæta nýtni núverandi virkjunar.
Aðrennslisgöngin eru um 3,5 km löng og verður botn þeirra lækkaður á um 3,1 km kafla. Göngin verða dýpkuð um tæplega 5 metra og áætlað er að grafa um 125.000 m³ af bergi. Þversnið ganganna stækkar úr rúmlega 150 m² í um 180 m².
Með því að draga úr viðnámi í rennsli vatns um göngin er gert ráð fyrir að raforkuvinnsla aukist um meira en 20 GWh á ári, á meðan uppsett afl helst óbreytt, 134 MW. Þannig verður hægt að framleiða meiri raforku úr sama vatnsmagni og bæta nýtingu núverandi innviða.
Verkefnið gefur jafnframt tækifæri til að skoða ástand ganganna og framkvæma nauðsynlegar úrbætur á meðan þau eru ekki í rekstri.
Verkís ber ábyrgð á hönnun endurbótanna og gerð útboðsgagna. Verkís hefur komið að Sultartangavirkjun um langt árabil, meðal annars við upphaflega hönnun virkjunarinnar og fjölmörg viðhalds- og endurbótaverkefni síðar. Árið 2017 vann Verkís einnig hagkvæmniathugun þar sem skoðaðir voru möguleikar á auknu afli og bættri nýtni virkjunarinnar.
20+
Aukin árleg raforkuvinnsla
134MW
Núverandi uppsett afl
3,5km
Lengd aðrennslisganga
Áskorunin
Markmiðið var að auka raforkuvinnslu og bæta nýtni Sultartangavirkjunar án þess að auka vatnsrennsli eða uppsett afl virkjunarinnar. Falltöp í um 3,5 km löngum aðrennslisgöngum takmarkuðu hagkvæma nýtingu þess vatns sem er til staðar.
Lausnin okkar
Verkís hannaði endurbætur sem fela í sér víkkun og dýpkun aðrennslisganganna. Botn ganganna verður lækkaður á um 3,1 km kafla og um 125.000 m³ af bergi grafið út. Þversnið ganganna stækkar úr rúmlega 150 m² í um 180 m², sem dregur úr viðnámi í vatnsrennsli og þar með falltöpum.
Verkís útbjó einnig útboðsgögn og kom að ítarlegum undirbúningi framkvæmdarinnar, þar á meðal áhættugreiningum og vöktunar- og viðbragðsáætlunum til að tryggja örugga framkvæmd.
Niðurstaðan
Gert er ráð fyrir að endurbæturnar auki raforkuvinnslu um meira en 20 GWh á ári, án þess að breyta núverandi uppsettu afli, 134 MW. Með bættri nýtni í vatnsrennsli verður hægt að framleiða meiri orku úr sömu vatnsauðlind og auka verðmæti núverandi vatnsaflsinnviða.
Verkefnið sýnir hvernig markvissar endurbætur á núverandi orkumannvirkjum geta aukið framleiðslu á endurnýjanlegri raforku án þess að kalla á auknar vatnsauðlindir eða byggingu nýrrar virkjunar.