Mjólkárvirkjun

Þegar miðlunarlón er fullt og vatn rennur um yfirfall fellur Mjólká í náttúrulegum farvegi sínum niður brattar hlíðar ofan við núverandi stöðvarhús og myndar þar fjölmarga fossa. Stálpípur flytja vatn frá tveimur inntakslónum að sameiginlegu stöðvarhúsi Mjólkár I og II.

Árið 2011 var láréttri Pelton-vél Mjólkár II, með tveimur vatnsgeislum, skipt út fyrir nútímalega og afkastamikla lóðrétta Pelton-vél með fimm vatnsgeislum. Ný virkjun, Mjólká III, var byggð ofan við Mjólká I árið 2010 og nýtir það vatn sem eftir er í Mjólká auk vatns sem veitt er úr Hofsá.

Mjólká IV er fyrirhuguð virkjun sem mun nýta vatn úr sama inntakslóni og Mjólká II og skila því í inntakslón Mjólkár III. Raf- og vélbúnaður Mjólkár I var endurnýjaður árið 2016.

Öllum virkjunareiningum er miðstýrt frá aðalstöðvarhúsinu. Raforkan er flutt um 33/66/132 kV tengivirki og flutningslínur inn á meginflutningskerfi Vestfjarða.

Aðkoma Verkís að Mjólkárvirkjun hófst árið 1985 með endurnýjun rafbúnaðar Mjólkár I. Árið 2005 vann Verkís hagkvæmniathugun á endurnýjun núverandi virkjana, Mjólkár I og II, ásamt möguleikum á frekari nýtingu vatnsfalla á Glámuhálendinu með Mjólká III og IV.

Verkís veitti jafnframt umfangsmikla ráðgjöf og vann tæknilegar og fjárhagslegar greiningar, fullnaðarhönnun og útboðsgögn fyrir mannvirki, rafbúnað og vélbúnað vegna endurnýjunar og nýframkvæmda.

Á árunum 2015–2016 var Verkís ráðgjafi við endurnýjun raf- og vélbúnaðar Mjólkár I og sá meðal annars um fyrirkomulagshönnun, gerð tæknilýsinga fyrir búnað og yfirferð hönnunar.

Helstu upplýsingar um virkjanirnar

Mjólká I

• Gangsett: 1958
• Endurnýjun raf- og vélbúnaðar: 2016
• Uppsett afl: 3,2 MW
• Lárétt Francis-vél
• Snúningshraði: 1.000 sn./mín.
• Áður 2,4 MW lárétt Pelton-vél með tveimur vatnsgeislum
• Rafall: 3,4 MVA, 6,3 kV
• Árleg orkuframleiðsla: 13,5 GWh
• Heildarfallhæð: 210 m
• Hönnunarrennsli: 1,7 m³/s

Mjólká II

• Gangsett: 1975
• Endurnýjun raf- og vélbúnaðar: 2011
• Uppsett afl: 7,0 MW
• Lóðrétt Pelton-vél með fimm vatnsgeislum
• Snúningshraði: 1.000 sn./mín.
• Áður 5,7 MW lárétt Pelton-vél með tveimur vatnsgeislum
• Rafall: 8,5 MVA, 6,3 kV
• Árleg orkuframleiðsla: 42 GWh
• Heildarfallhæð: 488 m
• Hönnunarrennsli: 1,9 m³/s

Mjólká III

• Gangsett: 2010
• Uppsett afl: 1,15 MW
• Lárétt Francis-vél
• Snúningshraði: 1.000 sn./mín.
• Rafall: 1,35 MVA, 0,4 kV
• Árleg orkuframleiðsla: 6,5 GWh
• Heildarfallhæð: 99,5 m
• Hönnunarrennsli: 1,4 m³/s

Mjólká IV

• Staða: Í áætlun
• Fyrirhugað uppsett afl: 1,0 MW
• Fyrirhuguð lóðrétt Pelton-vél með fjórum vatnsgeislum
• Snúningshraði: 600 sn./mín.
• Rafall: 1,1 MVA, 0,4 kV
• Áætluð árleg orkuframleiðsla: 1,5 GWh
• Heildarfallhæð: 176 m
• Hönnunarrennsli: 0,8 m³/s

Áskorunin

Mjólkárvirkjun hefur verið byggð upp og endurnýjuð í áföngum með það að markmiði að hámarka nýtingu endurnýjanlegra orkuauðlinda Mjólkár og Hofsár.

Verkefnið fól í sér endurnýjun eldri virkjunarbúnaðar, samþættingu nýrra virkjunareininga og aukna nýtingu vatnsafls á svæðinu, samhliða því að tryggja þurfti áreiðanlegan rekstur og aukna orkuframleiðslu.

Lausnin okkar

Verkís hefur komið að þróun Mjólkárvirkjunar frá árinu 1985 og veitt þverfaglega verkfræði- og ráðgjafarþjónustu við bæði endurnýjun og stækkun virkjunarkerfisins.

Þjónustan hefur meðal annars náð til hagkvæmniathugana, tæknilegra og fjárhagslegra greininga, fullnaðarhönnunar og útboðsgagna fyrir byggingar-, véla- og rafmagnsverk. Verkís hefur einnig komið að endurnýjun raf- og vélbúnaðar, gerð tæknilýsinga, yfirferð hönnunar og ráðgjöf vegna Mjólkár I, II og III auk fyrirhugaðrar Mjólkár IV.

Niðurstaðan

Endurnýjun og uppbygging Mjólkárvirkjunar hefur aukið nýtni, rekstraröryggi og framleiðslu endurnýjanlegrar raforku á Vestfjörðum.

Með endurnýjun eldri búnaðar og uppbyggingu nýrra virkjunarkosta hefur Verkís lagt sitt af mörkum til sveigjanlegs og áreiðanlegs vatnsaflskerfis sem lengir líftíma núverandi innviða og skapar jafnframt möguleika á frekari nýtingu vatnsafls á svæðinu.