Búðargil – snjóflóðavarnir

Ofan nyrðri hluta þorpsins liggur Búðargil, djúpt og bratt. Stór hluti byggðar á Bíldudal stendur á aurkeilunni neðan gilsins. Í sögu byggðarinnar hafa vatns-, aur- og krapaflóð úr gilinu verið tíð en einnig eru nokkur snjóflóð skráð.  Líklegt er talið að mesta snjóflóðahætta á Bíldudal skapist þegar snjó skefur ofan af fjallinu niður í upptakasvæðin.

Vinna við forathugun varna neðan Búðargils hófst haustið 2004 í tengslum við efnistöku vegna landfyllingar fyrir kalkþörungaverksmiðju í Bíldudalsvogi. Efnistöku úr aurkeilunni var hagað þannig að hún nýttist sem hluti af snjóflóðavörnum á svæðinu.

Tillaga að snjóflóðavörnum neðan Búðargils miðast við að byggður verði 300 metra langur leiðigarður til að taka við flóðum úr gilinu og beina þeim til norðurs í gegnum byggðina og út í sjó. Efni í garðinn verður tekið úr aurkeilunni neðan gilsins og með efnistökunni mótuð renna fyrir snjóflóð meðfram garðinum. Efsti hluti garðsins stendur hæst, um 20 metra yfir botni snjóflóðarennunnar og er hannaður brattur flóðmegin á þeim kafla. Efnistaka úr snjóflóðarennunni hefur einnig verið nýtt til landfyllingar í Bíldudalsvogi. Þannig verður rennan grafin dýpra niður í aurkeiluna en annars hefði orðið. 

Neðsti hluti skerningarbakka snjóflóðarennunnar verður ennfremur hækkaður upp á stuttum kafla, til þess að takmarka útbreiðslu snjóflóða til norðurs þar sem rennunni sleppir.

Áskorunin

Snjóflóðahætta á Bíldudal tengist einkum mögulegum flóðum úr Búðargili og því að snjór geti skafið ofan af fjallinu niður í upptakasvæði. Þar sem byggðin stendur að stórum hluta á aurkeilu neðan gilsins þurfti að finna lausn sem beindi mögulegum flóðum frá viðkvæmum svæðum byggðarinnar.

Jafnframt þurfti að samræma snjóflóðavarnir og efnistöku úr aurkeilunni þannig að efnisvinnslan gæti nýst við uppbyggingu varnarvirkja og landfyllingu í Bíldudalsvogi.

Lausnin okkar

Tillagan gerir ráð fyrir 300 metra löngum leiðigarði neðan Búðargils sem tekur við flóðum úr gilinu og beinir þeim til norðurs, í gegnum byggðina og áfram út í sjó. Efni í garðinn verður tekið úr aurkeilunni neðan gilsins og efnistakan jafnframt nýtt til að móta snjóflóðarennu meðfram garðinum.

Efsti hluti leiðigarðsins verður um 20 metrum hærri en botn rennunnar og er hannaður með bratta flóðhlið til að auka virkni hans. Þá verður neðsti hluti skerningarbakka rennunnar hækkaður á stuttum kafla til að takmarka útbreiðslu snjóflóða þegar þau koma út úr rennunni.

Niðurstaðan

Með samspili efnistöku, mótunar snjóflóðarennu og leiðigarðs er skapaður grunnur að vörnum sem beina mögulegum flóðum frá byggðinni og út í sjó. Útfærslan nýtir jafnframt efnisnám úr aurkeilunni fyrir bæði snjóflóðavarnir og landfyllingu í Bíldudalsvogi.