Skip to content

Verkefni

Nesjavallaæð

Nesjavallaæð er aðveituæð fyrir heitt vatn frá Nesjavöllum til Reykjavíkur, alls 27 km löng.

Nesjavallaæð formlega tekin í notkun árið 1990.



Yfirlit verkefnis

Nesjavallaæð er aðveituæð fyrir heitt vatn frá Nesjavöllum til Reykjavíkur, alls 27 km löng. Æðin er 800 mm og 900 mm víð og getur flutt allt að 1.600 l/s af 100°C heitu vatni. Undirbúningur framkvæmda hófst í ársbyrjun 1987 og var Nesjavallaæð formlega tekin í notkun árið 1990.
 
Æðin liggur frá 125 m og upp í 410 m hæð yfir sjávarmáli. Vatni er dælt frá Nesjavöllum í um 173 m.y.s. upp í geymi á Háhrygg í 410 m.y.s. Þaðan er sjálfrennsli að Reynisvatnsheiði skammt austan Reykjavíkur. Nesjavallaæð er hönnuð til að þola allt að 3,6 MPa hámarksþrýsting. Rennsli í æðinni er stjórnað frá Reynisvatnsheiði með það að markmiði að halda fastri vatnshæð í geyminum á Háhrygg.
 
Við hámarksrennsli tekur það vatnið um 2 klst. að komast frá Nesjavalla­virkjun til Reykjavíkur. Hitafall á leiðinn er þó aðeins um 0,4°C við hámarksrennsli og má einkum þakka það vandaðri einangrun og þeim mikla vatnsmassa sem fer um æðina. Hitafallið verður nokkru meira þegar rennsli er lítið, t.d. má búast við um 2°C hitalækkun þegar rennslið nemur um fjórðungi af flutningsgetu æðarinnar. Æðin er að stærstum hluta gerð úr stálpípu á stöplum sem einangruð er með steinull og klædd álkápu, en á köflum er pípan foreinangruð og niðurgrafin. Enda þótt varmatap í fulllestaðri Nesjavallaæð nemi um 3,4 MW, svarar það aðeins um 0,8% af þeim heildarvarma sem hún flytur og nýta má til hús­hitunar.
 
Þegar heitu vatni er fyrst hleypt á svo langa heitavatnsæð sem Nesjavalla­æð, lengist pípan um allt að 25 m.Til að mæta þessari hitaþenslu eru innbyggð í hana þenslustykki og þenslulykkjur. Æðin hvílir á sér­hönnuðum undirstöðum sem stýra hreyfingu hennar og halda pípunni jafnframt fastri í jarðskjálfta.
 
Verkís annaðist verkefnastjórn, fullnaðarhönnun, gerð útboðsgagna, yfirferð tilboða, jarðtæknilega hönnun, vélbúnað, burðarvirki og framkvæmdaeftirlit.
27km

Lengd Nesjavallaæðar



1600l/s

Hámarksflutningsgeta



100°

Hitastig heita vatnsins

Áskorunin

Að hanna 27 km langa aðveituæð sem gæti flutt mikið magn af 100°C heitu vatni frá Nesjavöllum til Reykjavíkur með lágmarks varmatapi og miklu rekstraröryggi. Hönnunin þurfti jafnframt að taka mið af miklum hæðarmun, háum þrýstingi, hitaþenslu pípunnar og jarðskjálftaálagi.

Lausnin okkar

Verkís sá um heildstæða verkfræðiþjónustu við verkefnið, allt frá verkefnastjórnun og fullnaðarhönnun til jarðtæknilegrar hönnunar, vélbúnaðar, burðarvirkja og framkvæmdaeftirlits.

Nesjavallaæð var hönnuð með sérhæfðum undirstöðum, þenslustykkjum og þenslulykkjum til að mæta allt að 25 metra hitaþenslu pípunnar. Vönduð einangrun og útfærsla æðarinnar tryggja jafnframt mjög lítið varmatap á leiðinni.

Niðurstaðan

Nesjavallaæð var tekin í notkun árið 1990 og hefur síðan gegnt mikilvægu hlutverki við flutning jarðhitavatns frá Nesjavöllum til Reykjavíkur.

Við hámarksrennsli tekur ferð vatnsins um 2 klukkustundir og hitafallið er aðeins um 0,4°C. Þrátt fyrir að varmatap í fullhlaðinni æð nemi um 3,4 MW samsvarar það aðeins um 0,8% af heildarvarmanum sem æðin flytur.

Verkefnið er gott dæmi um hvernig vönduð verkfræðihönnun getur tryggt áreiðanlegan flutning jarðvarma yfir langar vegalengdir með lágmarks orkutapi.


Verkefnið í hnotskurn

Staðsetning:


Nesjavallavirkjun til Reykjavíkur


Stærð:


27 km


Verktími:


1987 – 1990





Skoðaðu verkefnin okkar

Kynntu þér hvernig við höfum aðstoðað viðskiptavini við að leysa flóknar tæknilegar, umhverfislegar og rekstrartengdar áskoranir með nýstárlegum verkfræðilausnum og stefnumótandi ráðgjöf á fjölbreyttum mörkuðum.



Heimsmarkmið